لاپاراسکوپی یکی از تکنیک های جراحی است که پزشک با ایجاد برشی کوچک در زیر ناف ، تلسکوپ مخصوصی را وارد شکم می کند. این تلسکوپ دارای یک لوله کوچک به همراه منبع نور کافی و دوربین با وضوح بالا است که اعضای لگن به واسطه آن توسط جراح مشاهده می شود. این روش را جراحی لاپاراسکوپی یا سوراخ کلید (Keyhole surgery) می گویند که با حداقل تهاجم انجام می شود. از این نوع جراحی در تشخیص و درمان بسیاری از بیماری ها استفاده می شود. اگر به واسطه انواع آزمایش ها ، تشخیص بیماری امکان پذیر نبود ، انجام این پروسه درمانی در تشخیص ضروری می باشد. دیگر انواع استفاده از این روش ، برداشتن سنگ های کلیه و یا تومورهای خوش خیم می باشد.
چه علائمی نشان می دهد شما به جراحی لاپاراسکوپی نیاز دارید؟
اگر در دستگاه تناسلی خانم ها و یا آقایان مشکلاتی به وجود بیاید و یا افراد با پیچیدگی های گوارشی ، مجاری ادراری و کلیه مواجه شوند که نیاز به عمل باشد ، معمولا بهترین جراح و متخصص ناباروری در خرم آباد همین روش را پیشنهاد می کند. لازم به ذکر است که تمام مشکلات این ناحیه به واسطه پروسه درمانی با لاپاراسکوپی انجام نمی شود. اصطلاح سوراخ کلید به دلیل ایجاد برش های کوچک و دست یابی به نقاط داخلی بدن از همان سوراخ کوچک به این عمل اختصاص یافته است.
به عنوان مثال ، در مواردی که شخص دچار تومور قسمت های مختلف بدن شده است ، دکتر مهدیه مریدی برای پاکسازی مجبور به عمل باز می شود تا بدن را از این عارضه پاک کند. متخصصان ابتدا از این روش جهت عمل هایی که مختص زنان بوده و همچنین جراحی کیسه صفرا استفاده می کردند ، سپس در جراحی روده ها و اندام های دیگر نیز از این فرایند درمانی استفاده شد.
لاپاراسکوپی برای تشخیص و درمان چه بیماری هایی است؟
- در بیماری التهابی لگن که به نوعی عفونت باکتریایی در دستگاه فوقانی زنان شامل لوله های رحمی ، رحم و تخمدان هاست ، استفاده می شود.
- حاملگی که در خارج از رحم اتفاق بیفتد.
- آندومتریوز که در این عارضه آندومتر (تکه های کوچکی از پوشش رحم) در محیط خارجی رحم یافت می شود.
- فیبروم ، نوعی تومورهای غیر سرطانی که در داخل رحم و یا اطراف آن رشد می کنند.
- ناباروری زنان
- کیست تخمدان؛ کیسه ای است پر از مایع که در تخمدان به وجود می آید.
- تورم دردناک در آپاندیس و یا آپاندیسیت (آپاندیس کیسه ای است که به روده بزرگ متصل می باشد)
- ایجاد درد در ناحیه شکم و لگن که غیر قابل توضیح باشد.
تشخیص و درمان بیماری ها با لاپاراسکوپی
- گاسترکتومی : گاسترکتومی یک عمل جراحی است که در آن معده به طور کامل یا جزئی از آن برداشته می شود. این عمل معمولاً در مواردی انجام می شود که معده به طور جدی آسیب دیده باشد ، مانند سرطان معده یا زخم معده شدید که درمان آن از طریق روش های دیگر جواب نمی دهد . در این روش پزشک با استفاده از دوربین لاپاراسکوپی به دقت معده را بررسی می کند و سپس با استفاده از ابزارهای جراحی لاپاروسکوپی ، معده را بریده ، جدا کرده و سپس برداشته می شود . این روش با کمترین آسیب به بافت های اطراف انجام می شود و معمولاً با زمان بستری کمتری همراه است.
- نفرکتومی : نفرکتومی یا برداشتن کلیه یک عمل جراحی است که در موارد خاصی انجام می شود. به طور معمول این پروسه در مواجهه با بیماری های خطرناکی مانند سرطان کلیه به کار می رود. پزشک ابتدا با استفاده از دوربین لاپاروسکوپی به دقت کلیه را بررسی می کند و سپس کلیه را بریده و جدا می کند. در این روش همانند گاسترکتومی آسیبی به بافت های اطراف وارد نشده و میزان تهاجمی بودن آن بسیار پایین است.
- آندومتریوز : در صورتی که تکه های کوچکی از پوشش رحم (آندومتر) در محیط خارجی رحم یافت شود ، این شرایط تحت عنوان آندومتریوز شناخته می شود. جراحی با لاپاراسکوپی یکی از روش های موثر در درمان این بیماری است.
- حاملگی خارج رحمی : در حاملگی خارج رحمی ، لاپاراسکوپی به عنوان یکی از روش های موثر برای تشخیص و درمان مشکلات مربوط به حاملگی خارج رحمی مورد استفاده قرار می گیرد. زمانی که جنین خارج از رحم قرار گرفته باشد (مثلاً در لوله فالوپی یا در شکم) ، این روش می تواند به دکتر کمک کند تا به دقت بیشتری موقعیت جنین را مشخص کرده و تصمیمات مناسبی را در مورد حل این مشکل اتخاذ کند.
برای دریافت مشاوره تخصصی با دکتر مهدیه مریدی، فرم زیر را پر کنید.
سرطان هایی که در لاپاراسکوپی تشخیص داده می شوند
کاربرد لاپاراسکوپ معمولا در به دست آوردن نمونه هایی از بافتی که مشکوک به سرطان است و برای آنالیز به آزمایشگاه ارسال می شود می باشد. آن دسته از سرطان هایی که به وسیله لاپاراسکوپ تشخیص داده می شوند عبارتند از سرطان کبد ، پانکراس ، تخمدان ، مجاری صفراوی ، کیسه صفرا که در ادامه برخی از آن ها را بررسی می کنیم:
تشخیص سرطان کبد با لاپاراسکوپی
تشخیص سرطان کبد از طریق لاپاراسکوپی که یک روش جراحی تشخیصی است ، ممکن است در مواردی که سرطان در مراحل اولیه و کوچک تشخیص داده نشده باشد ، مورد استفاده قرار بگیرد. در این روش ، یک لاپاراسکوپ که یک دستگاه تصویربرداری کوچک است ، وارد دیواره شکم شده و سپس دکتر به وسیله آن ، سطح داخلی شکم و ارگان های مختلف را مورد ارزیابی قرار می دهد. برای تشخیص سرطان کبد از طریق لاپاراسکوپی ، ممکن است دکتر اقدام به برداشتن نمونه های بافت از کبد (بیوپسی) یا ارگان های اطراف مانند غده صفراوی یا غده آسیب دیده کند. سپس این نمونه ها در دامنه وسیع تر به طور میکروسکوپی بررسی شده و تغییرات سلولی نشان دهنده سرطان کبد تشخیص داده می شود.
لاپاراسکوپی به عنوان یک روش تشخیصی توانایی بالقوه ای در تشخیص سرطان کبد در مراحل اولیه و کوچک دارد؛ اما در مواردی که سرطان بزرگ تر یا به ارگان های دیگر پخش شده باشد ، ممکن است کارایی آن کاهش یابد و روش های تشخیصی دیگری مانند تصویربرداری تشدید شده (مانند CT اسکن ، MRI) و آزمایش های خونی (مانند آزمایش های کبدی) بیشتر مورد استفاده قرار گیرد.
لاپاراسکوپی در تشخیص بیماری های کیسه صفرا
همانطور که اشاره کردیم پزشک در این روش می تواند به تشخیص بیماری های مختلف شکمی از جمله مشکلات کیسه صفرا (زنجیره صفراوی) بپردازد. هنگامی که لاپاراسکوپ وارد شکم می شود ، دکتر می تواند مستقیماً به داخل کیسه صفرا نگاه کند و هر گونه تغییر ، التهاب ، سنگ ، ترشحات غیرطبیعی و یا سایر مشکلات را تشخیص دهد. اگر دکتر مشکوک به وجود سنگ های صفراوی یا سایر مشکلات بافتی یا سلولی در دیواره کیسه صفرا باشد ، ممکن است برای برداشتن نمونه بافت (بیوپسی) اقدام کند. بنابراین لاپاراسکوپی می تواند به دکتر کمک کند تا مشکلات کیسه صفرا را مشخص کرده و تشخیص دهد که آیا بیمار نیاز به جراحی یا اقدام دیگری دارد یا خیر ؟
اقدامات قبل از انجام عمل لاپارسکوپی
- اهمیت ویژه ای به تغذیه داده شود.
- از استعمال دخانیات حداقل 2 هفته قبل از عمل پرهیز شود.
- پرهیز از خود درمانی مهم است.
- استفاده از مواد آرایشی و همچنین لاک ممنوع است.
- به همراه داشتن آخرین سونوگرافی یا سی تی اسکن در روز عمل ضروری است.
- اگر دارای سابقه بیماری خاصی هستید و داروی خاصی مصرف می کنید حتما به متخصص لاپاراسکوپی در خرم آباد اطلاع دهید.
- شب قبل از جراحی ، ناحیه مورد نظر را شیو نمایید.
- در صورتی که مریض هر نوع پروتز و یا لنزی در بدن خود دارد باید حتما به بهترین جراح لاپاراسکوپی در لرستان اطلاع دهد. در غیر اینصورت خطراتی را به دنبال خواهد داشت.
- اگر فرد بیمار خانم باشد ، بهتر است در هنگام عمل پریود نباشد.
- بیمار باید 6 تا 8 ساعت ناشتا باشد.
- افرادی که چسبندگی روده دارند یا سابقه جراحی دارند و مشکوک به آندومتریوز می باشند بسیار ضروری است که 48 ساعت قبل از عمل تخلیه روده انجام دهند.
- حمام شب قبل از جراحی فراموش نشود.
دلایل استفاده از لاپاراسکوپی در بیماری های زنان
- دردهای مزمن لگنی که دلایلی ناشناخته دارد.
- نازایی که غیر قابل توجیه است.
- عفونت های مکرر که در لگن ایجاد می شود.
لاپاراسکوپی رحم و تخمدان
برای درمان و تشخیص بیماری هایی که بیشتر مربوط به زنان می باشد از لاپاراسکوپی استفاده می شود. از کاربردهای آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- در رفع چسبندگی رحم ، لوله ها و تخمدان
- جهت درمان میوم (از جمله فیبروم های رحم) به وسیله برداشت آن ها یا بستن جریان خونی که به آن ها متصل است.
- لاپاراسکوپی به جهت درمان کیستی که در تخمدان وجود دارد و نیز تومورهای تخمدانی
- به جهت افتادگی رحم ، بارداری خارج از رحم و برداشتن رحم
- در درمان سرطان که سبب برداشتن قسمتی از غدد لنفاوی می شود.
- به دلیل بستن لوله های فالوپ در روش جلوگیری دائم
شانس بارداری در لاپاراسکوپی رحم
به دلیل حذف فیبروئید و یا میوم ها ، خارج کردن ضایعات آندومتریوز و همچنین باز کردن لوله های رحم سبب افزایش شانس بارداری می شوند. اگرچه این فرآیند باروری می تواند در بارداری افراد موثر باشد ، هر گونه عمل لگن و یا شکم می تواند باعث به وجود آمدن چسبندگی در حفره لگنی و ایجاد زخم شود. این وضعیت در جراحی به روش باز نسبت به این پروسه درمانی بیشتر دیده می شود. در صورتی که لوله رحمی آسیب دیده باشد ، زخم به وجود آمده در بافت می تواند در حاملگی بعد از طی کردن این پروسه سبب ایجاد اختلال شود.
آیا امکان پیشگیری از جراحی لاپاراسکوپی امکان دارد؟
به توصیه دکتر مهدیه مریدی بهترین متخصص ناباروری در لرستان ، این جراحی به علت کم تهاجمی بودن دارای عوارضی مشخص می باشد و در موارد ضروری کاربرد دارد. در این صورت بهتر است بگوییم اگر در سنین پایین تر که همان جوانی می باشد زندگی سالمی را پیش ببریم ، این امر سبب می شود که در سن های بالاتر کمتر با عارضه هایی مواجه شویم که بخواهیم لاپاراسکوپی انجام دهیم.
مصرف مواد غذایی مناسب مانند غذاهای کم چرب و غذاهای دارای قند پایین که شامل سبزیجات و میوه می شود. پرهیز از غذاهای فست فودی و آماده ، انجام حداقل نیم ساعت ورزش روزانه و یا پیاده روی سریع ، پرهیز از استعمال دخانیات و الکل یک نوع سبک زندگی است که در آن سلامت فرد تضمین می شود.
رژیم غذایی مناسب قبل از انجام لاپاراسکوپی
یکی از سوالات متقاضیان جراحی لاپاراسکوپی این است که پیش از انجام این پروسه ، بهتر است از چه مواد غذایی مصرف شود . باید بدانید به طور معمول پزشک توصیه می کند که:
- به دلیل تزریق دارو بیهوشی برای انجام این جراحی ، فرد در شب قبل از عمل غذای سبکی میل کرده تا فرایند هضم غذا راحت تر انجام شود .
- تا 12 ساعت قبل از اینجام این پروسه ، معده بیمار باید خالی از مواد غذایی جامد باشد.
- در مصرف مایعات دقت کرده و در اینکار زیاده روی نکنید؛ زیرا فرد در هشت ساعت پیش از لاپاراسکوپی مجاز به مصرف مایعات نخواهد بود.
- به منظور مصرف داروهای تجویز شده پزشک باید زمان بندی خود را به گونه ای تنظیم کنید تا پیش از ورود به هشت ساعت پایانی ، آن ها را مصرف کرده باشید.
- مهم ترین نکته که اکثر افراد پیش از لاپاراسکوپی آن را نادیده می گیرند این است که معمولا اشخاص ، ناشتا بودن را تنها در عدم مصرف مواد غذایی دیده و با مصرف آب در صبح روز عمل ، انجام جراحی لاپاراسکوپی را با تاخیر مواجه می کنند.
اقدامات قبل از انجام جراحی لاپاراسکوپی
- رعایت نکات بهداشتی قبل از انجام لاپاراسکوپی ، نتیجه مطلوب تری را از جراحی برای بیمار به ارمغان می آورد ، از همین رو بهتر است در شب قبل عمل ، استحمام کرده و با تمیز کردن پوست بدن مانع از ایجاد عفونت در ناحیه مورد نظر شوید.
- در نظر داشته باشید که در ناحیه تحت جراحی به هیچ عنوان نباید مو داشته باشید. به همین دلیل شیو کردن قبل از عمل را فراموش نکنید .
- پیش از عمل ، وسایل مورد نیاز خود را اعم از لباس نخی آزاد و مناسب ، کارت شناسایی ، شناسنامه و اقدامات مربوط به پذیرش بر اساس بیمه خود را انجام دهید تا با آمادگی کامل به بیمارستان بروید.
- بانوان باید در روز عمل در صورت داشتن لاک ، آن ها را پاک کرده و زیورآلات خود را خارج کنند. عمل لاپاراسکوپی در مردان نیز انجام می شود.
مراقبت های بعد از لاپاراسکوپی
- 24 ساعت بعد از انجام عمل از مایعات و غذاهای سبک استفاده کرده و بعد از این تایم از رژیم معمولی خود استفاده کنید. این نکته را فراموش نکنید که از مصرف نوشیدنی های گازدار مانند نوشابه پرهیز کنید.
- 12 ساعت بعد از لاپاراسکوپی بهتر است ناشتا باشید ، بعد از آن می توانید مایعات بنوشید.
- گازی که در هنگام جراحی وارد بدن می شود ممکن است سبب ایجاد درد در ناحیه شکم ، قفسه سینه و کتف شود. در این صورت پیاده روی برای از بین رفتن این گازها از بدن بسیار مناسب است.
- اگر در بعضی مواقع رنگ ادرار تغییر کند و به سبز تبدیل شود ، نگران کننده نخواهد بود. زیرا طبیعی است.
- اگر بعد از جراحی ، خونریزی و یا لکه بینی داشتید اصلا جای ناراحتی نیست و ممکن است 7 تا 10 روز ادامه داشته باشد.
مزایای لاپاراسکوپی
- پروسه تشخیص یا درمان با این روش ، زمان بهبودی کمتری نسبت به عمل باز دارد.
- طول مدتی که مریض بستری می شود بسیار کمتر از عمل باز می باشد و از این رو بیمار زودتر ترخیص شده و به استراحت در منزل می پردازد.
- سبب ایجاد زخم های کمتری در بدن بیمار می شود.
- در طی انجام این فرآیند از ایجاد آسیب های غیر ضروری به قفسه سینه ، یا جداره شکم و دسترسی به اندام یا عضوی که در آن لاپاراسکوپی انجام شده جلوگیری شود.
- دستکاری در شکم به وسیله این روش ، عواملی مانند چسبندگی ، انسداد روده و همچنین عفونت را به حداقل خود می رساند و امکان بررسی تمام حفره های شکم با این روش انجام می شود.
- بیمار بعد از این جراحی درد کمتری دارد.
معایب لاپاراسکوپی
یکی از شایع ترین عوارضی که بعد از این فرآیند درمانی به وجود می آید عفونت مثانه و تحریک پوستی بوده که بسیار کم اتفاق می افتد. عوارضی جدی که در این پروسه ممکن است روی دهد عبارتند از:
- آسیب عصبی ، صدمه در رگ های خونی که درون شکم ، روده ، رحم و مثانه هستند و سایر ساختارهای لگنی ، به وجود آمدن واکنش های آلرژیک ، مشکل در ادرار ، ایجاد لخته خون و چسبندگی از جمله عارضه هایی هستند که به ندرت بعد از این پروسه درمانی اتفاق می افتند.
- گازی که وارد شکم می شود در صورتی سبب عارضه می شود که وارد رگ های خونی شود.
مواردی که سبب افزایش خطر عوارض لاپاراسکوپی می شوند عبارتند از:
- لاغری زیاد
- اضافه وزن
- عفونت لگنی
- آندومتریوزی که بیش از حد باشد
- وجود بیماری های مزمن
- بیمار دارای سابقه جراحی قبلی در ناحیه لگن و شکم باشد.
هزینه عمل لاپاراسکوپی
هزینه لاپاراسکوپی در لرستان با توجه به عوامل مختلف ارزیابی می شود. اگر جراحی جنبه درمانی داشته باشد ، بیمه های مختلف ، نیمی از هزینه را تقبل می کنند. در صورتی که عمل به دلیل زیبایی انجام شده باشد ، بیمه به هیچ عنوان هزینه های آن را پرداخت نمی کند. هزینه این جراحی نیز شامل نوع عمل جراحی ، دستمزد تیمی که جراحی را انجام داده اند ، هزینه تجهیزات و هزینه های بیمارستان می باشد.
