در برخی موارد ممکن است زوجین با ناباروری مواجه شوند. این عارضه می تواند از جانب هر دو زوج و یا ترکیبی از عوامل موثر در نازایی باشد. البته باید بدانید که این اختلال با توجه به پیشرفت علم امروزی ، با تکنیک های کاملا ایمن قابل درمان خواهد بود. متخصص زنان در لرستان هر آنچه را که شما باید بدانید را در این مقاله تهیه نموده است. بنابراین توصیه می شود با دقت بالایی آن را مطالعه نمایید.
نازایی چیست؟
اگر زوجین در بازه زمانی شش ماهه الی یک ساله با وجود اقدام منظم برای بارداری ، باردار نشوند با عارضه ناباروری مواجه هستند. به طور کلی 40% از بانوان و 40% از آقایان و همچنین 10% هر دوی آن ها و 10% به علت های گوناگون دچار این عارضه می شوند. در این رابطه می توانید به مقاله علل شایع ناباروری در مردان و زنان مراجعه کنید.
انواع نازایی
- عدم بارداری اولیه : در این نوع نازایی ، فرد تا به حال موفق به بارداری نشده که می تواند بر اثر عوامل مادرزادی یا اکتسابی باشد.
- عدم بارداری ثانویه : هنگامی افراد با ناباروری ثانویه مواجه می شوند که بعد از یک تجربه بارداری (بارداری موفق یا ناموفق) دیگر نمی توانند مجدد باردار شوند.
- نازایی بدون دلیل: این عارضه برای افرادی پیش می آید که نتایج حاصل از آزمایشات آن ها ، نشان دهنده هیچ مانعی برای بارداری نیست اما در فرزند آوری مشکل دارند.
نازایی بدون دلیل
این عبارت وقتی به زوجین اطلاق می شود که در آن ها هیچ دلیل موجهی برای باردار نشدن وجود ندارد. تا زمانی که آزمایشات کامل عدم باروری از هر دو زوج ، گرفته نشده باشد ، متخصص ناباروری در خرم آباد به دنبال راهی برای کشف علت عارضه می باشد. زوجینی با ناباروری بدون علت درگیر هستند که :
- هیچ ناهنجاری رحمی یا مشکل ساختاری در رحم خانم وجود ندارد.
- تخمک گذاری و سیکل قاعدگی به حالت طبیعی خود اتفاق می افتد.
- لوله های فالوپ باز هستند و هیچ انسدادی مشاهده نمی شود.
- تعداد تخمک ها (ذخیره تخمدان) در حالت نرمالی قرار دارد.
- هورمون های تولید مثل به اندازه کافی ترشح می شوند.
- تجزیه و تحلیل منی مرد ، حاکی از یک روند نرمال دارد. همانطور که قبلا نیز اشاره کردیم از فاکتورهایی که در این آزمایش مورد بررسی قرار می گیرند می توان به تعداد ، مقدار ، حرکت و شکل اسپرم ها اشاره کرد.
شاید برای شما سوال پیش بیاید که بعد از گذشت چه مدت زمان می توانیم به این موضوع شک کنیم که به ناباروری بدون علت مبتلا هستیم؟ در پاسخ باید گفت ارزیابی این موضوع ، بعد از گذشت یک سال برای افراد زیر 35 سال و 6 ماه برای افراد بالای 35 سال ، در نظر گرفته می شود.
آیا احتمال حاملگی در ناباروری بدون علت وجود دارد؟
به همان میزان که نازایی برای افراد بدون دلیل است ، به همان میزان احتمال تشکیل جنین برای این زوجین وجود دارد. طبق تحقیقات حدود 92 درصد از افرادی که با این مشکل دست و پنجه نرم می کنند بعد از امتحان راه های کمک باروری مانند ، IUI و IVF در نهایت به آرزوی فرزند آوری رسیده اند. اینکه نازایی شما علت خاصی نداشته باشد ، دلیل بر نا امیدی نمی باشد.
فاکتورهای موثر بر ناباروری
بسیاری از افراد می خواهند بدانند چه شرایطی بر نازایی آن ها موثر است؟ در پاسخ باید گفت این موضوع بسته به جنسیت افراد می تواند به سه گروه زیر تقسیم بندی شود که عبارتند از :
- شرایط عمومی
- فاکتورهای موثر بر نازایی بانوان
- شرایط موثر بر ناباروری آقایان
شرایط عمومی
- سن
- دیابت
- اختلالات غذایی از جمله بی اشتهایی عصبی و بولیمیا
- مصرف بیش از حد الکل
- قرار داشتن در معرض سموم محیطی مانند سرب و آفت کش ها
- ورزش بیش از اندازه
- اعتیاد
فاکتورهای موثر بر نازایی بانوان
- قاعدگی غیر طبیعی
- بیماری سلیاک، اختلال آلرژی و خودایمنی روده باریک با زمینه ارثی که در آن پرزهای روده باریک آسیب دیده اند و نمی توانند به طور طبیعی مواد مغذی را جذب کنند.
- ناباروری در اثر بیماری کلیوی
- بیماری التهابی لگن
- اختلالات غده هیپوفیز مانند سندروم کوشینگ. شرایطی که در آن بدن به طور خود به خود کورتیزول زیادی تولید می کند.
- کم خونی داسی شکل
- بیماری تیروئید
سایر عوامل
افزایش سن تاثیر زیادی بر بارداری و بچه دار شدن دارد. معمولاً در خانم هایی که بین 20 تا 30 سالگی هستند ، احتمال حاملگی ماهانه ، حدوداً 25% تا 30% است ولی برای خانم های بالای 40 سال ، این عدد به 10% یا کمتر از این مقدار کاهش می یابد.
در صورتیکه خانم پروسه تخمک گذاری را بطور کامل طی نکند ، یعنی دچار ناباروری شده است. کسانیکه سیکل قاعدگی نامنظم یا تخمدان پلی کیستیک (تنبلی تخمدان) دارند ، معمولاً در روند تخمک گذاری به مشکل بر می خورند و نابارور می شوند. همچنین کسانی که اختلالات تیروئیدی و هورمونی ، اضافه وزن ، کمبود وزن و غیره دارند با چنین مشکلی مواجه می شوند. در نتیجه این دسته از خانم ها برای اقدام به بارداری ، حتماً باید تحت نظر متخصص زنان قرار بگیرند.
ارتباط لوله های فالوپ با بارداری چیست؟
لوله های فالوپ به رحم وصل هستند و لقاح در این ناحیه صورت می گیرد. هنگامیکه لوله های فالوپ با بستگی یا انسداد مواجه شوند ، بارداری در خارج از رحم یا ناباروری صورت می گیرد. خانم هایی که سابقه جراحی لگن ، بیماری اندومتریوز یا عفونت های جنسی دارند ، احتمال بالاتری برای ابتلا به ناباروری دارند.
شرایط موثر بر نازایی مردان
حدود یک سوم علل ناباروری به آقایان بر می گردد و ممکن است مرد مشکل داشته باشد که در اینصورت برای رفع آن بایستی به پزشک مراجعه کند. گاهی هم آقا و خانم هر دو دارای مشکل هستند. مشکل ناباروری در آقایان باعث می شود اسپرم ضعیف تولید کنند یا قادر به تولید آن نباشند. هنگام آزمایش آقایان ، کیفیت و تعداد اسپرم ها هم بررسی می شود. گاهی وجود برخی بیماری های زمینه ای مثل دیابت ، منجر به کاهش مقدار اسپرم می شوند. همچنین فیبروز کیستیک در آقایان منجر به انسداد شده و جلوی انزال اسپرم را می گیرد. ضمناً آقایانی که سیگاری هستند ، از مواد مخدر استفاده می کنند یا اضافه وزن دارند ، بیشتر احتمال ابتلا به مشکلات اسپرم را دارند.
از جمله شرایطی که می تواند بر عدم باروری آقایان تاثیر گذار باشد ، عمدتاً به آسیب های وارده به ناحیه تناسلی این افراد بستگی دارد و عبارتند از :
- واریسکول در کیسه هایی که بیضه را نگه می دارد.
- اختلالات ژنتیکی مانند فیبروز کیستیک.
- قرار گرفتن بیضه ها در معرض حرارت زیاد ناشی از لباس های تنگ یا استفاده مکرر از جکوزی و سونا
- آسیب به کیسه بیضه یا خود بیضه
- ناباروری در اثر تعداد کم اسپرم یا تستوسترن پایین
- استفاده نادرست از استروئیدهای آنابولیک
- سرطان بیضه و قرار گرفتن تحت درمان برای آن
- بیضه های نزول نکرده
علائم و نشانه های ناباروری چگونه است؟
به طور کلی و در صورت نازایی ، سیکل عادت ماهیانه بانوان نامنظم خواهد شد و همچنین آقایان با تغییرات هورمونی همانند تغییر رشد موها و یا اختلالات جنسی رو به رو می شوند. درباره علل پریود نامنظم اینجا بخوانید.
علت ناباروری در بانوان چیست؟
- چسبندگی شدید لگنی
- آسیب دیدگی و یا انسداد لوله های فالوپ
- یائسگی های زود رس ، توقف تخمک گذاری قبل از چهل سالگی
- با وجود اختلالات تخمک گذاری روند آزاد شدن تخمک ها از تخمدان ها به درستی اتفاق نمی افتد که سبب بروز اختلالات هورمونی همانند سندروم تخمدان پلی کیستیک در بانوان می شود.
- در صورت وجود ناهنجاری های رحم و دهانه رحم ، وجود پولیپ یا میوم های داخل رحمی می توانند با مسدود کردن لوله های فالوپ و یا تاثیر گذاری بر عبور تخمک باعث ناباروری شوند.
- عارضه آندومتریوز. در واقع هنگامی که بافت اندومتریال خارج از رحم بانوان رشد کند ، می تواند بر عملکرد تخمدان ها ، رحم و لوله های فالوپ تاثیر بگذارند.
- در 40% موارد عدم باروری به علت مشکل بانوان و در 40% به علت مشکل آقایان است و در 20 % موارد علتی برای ناباروری یافت نمی شود.
- تولید غیر طبیعی اسپرم یا اختلال در عملکرد اسپرم ها ، با توجه به عوامل ژنتیکی ، مشکلات سلامت همانند دیابت و عفونت کلامیدیا ، بزرگ شدن رگ های خونی بیضه و غیره می تواند بر کیفیت بیضه ها تاثیر نا خوش آیندی بگذارد.
- اختلال در رسیدن اسپرم با وجود مشکلات جنسی مانند انزال زود رس ، برخی بیماری های ژنتیکی همانند فیبروز کیستیک و مشکلات ساختاری همانند انسداد مجاری منتقل کننده اسپرم و وارد شدن صدمات با شدت بسیار زیاد به اندام تناسلی آقایان سبب ناباروری خواهد شد.
- تماس بیش از حد با آلاینده های شیمیایی همانند مصرف بیش از حد دخانیات ، الکل و اشعه های مضر و غیره ، فشار خون بالا و افسردگی و موارد دیگر می تواند در نازایی موثر باشد.
- بروز آسیب های ناشی از سرطان و درمان های مربوط به آن همانند رادیوتراپی یا شیمی درمانی می تواند روند تولید اسپرم را مختل کنند.
بهتر است زوجین در صورت مواجه با چه مواردی به پزشک مراجعه کنند؟
در ابتدا باید بدانید که قبل از یک سال ، نیازی به مراجعه به پزشک نخواهد بود اما در صورت وجود سیکل های قاعدگی نامنظم ، عادت ماهیانه همراه با درد بسیار زیاد و سابقه سقط مکرر جنین ، سن بالای 30 الی 45 سال و سابقه ابتلا به سرطان و آندومتریوز ، بیماری های التهابی لگنی و غیره در صورت عدم بارداری بعد از شش ماه لازم است به بهترین زنان خرم آباد ، مراجعه شود.
نکته : توجه داشته باشید که در آقایان و در صورت مشاهده عواملی همچون پایین بودن تعداد اسپرم ، مشکلات مربوط به پروستات و یا بیضه ها و کوچک بودن بیضه و یا تورم کیسه های بیضه نیازمند مراجعه به پزشک و آغاز درمان می باشد.
چگونه می توان عارضه ناباروری را تشخیص داد؟
در ابتدا و جهت تشخیص ناباروری در بانوان ، پزشک زنان با تجربه در لرستان ، سوابق پزشکی ، عادات جنسی زوجین و داروهای مصرفی آن ها را مورد بررسی قرار می دهد. بهتر است بدانید که بارداری در بانوان به سلامت تخمک های آزاد شده از تخمدان بستگی دارد. زیرا تخمک با عبور از لوله های فالوپ به اسپرم می رسد و روند باروری را آغاز می کند. در واقع با انجام تست تخمک گذاری و اندازه گیری سطح هورمون ها در دوران تخمک گذاری می توان از آن مطلع شد.
هیستروسکوپی : با توجه به علائم موجود پزشک زنان تست هیستروسکوپی را جهت بررسی بیماری های موجود در رحم توصیه خواهد کرد. در این تکنیک دستگاهی ظریف از طریق دهانه رحم وارد رحم بانوان می شود.
لاپاراسکوپی : یکی از تکنیک های جراحی اما کم تهاجم بوده که از طریق ایجاد برش هایی کوچک زیر ناف و وارد کردن دستگاه به منظور بررسی لوله های فالوپ ، تخمدان ها و رحم انجام می شود.
نکته : لاپاراسکوپی هر گونه اسکار ، انسداد و ناهنجاری های موجود در نواحی لوله های فالوپ ، تخمدان ها و رحم را به خوبی نشان می دهد.
راه های دیگر تشخیص نازایی در زنان
- معاینه لگن : برای اینکه پزشک بتواند به وجود ناباروری در شما پی ببرد به نتیجه تست پاپ اسمیر احتیاج دارد.
- تست خون : این آزمایش می تواند با تعیین سطح هورمون های تیروئید شما به وجود نازایی پی ببرد.
- سونوگرافی داخل واژن : روشی که در آن پزشک با قرار دادن ابزار مربوط به سونوگرافی ، مشکلات سیستم تولید مثل را ارزیابی می کند.
- سونوهیستروگرام سالین (SIS) : همانند متد قبلی با این تفاوت که رحم شما با سالین (آب نمک استریل شده) پر می شود.
- هیستروسالپنگوگرام (HSG) : با استفاده از اشعه ایکش به انسداد موجود پی برده می شود.
پروسه درمانی نازایی در بانوان و آقایان
یک خبر خوب برای زوجین آن است که عارضه ناباروری قابل درمان بوده و استفاده از تکنیک های درمانی با توجه به مشکلات موجود متفاوت خواهد بود که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد.
تحریک تخمک گذاری با استفاده از دارو
یکی از تکنیک های درمانی در بانوان بکارگیری دارو بوده که طی جلسات مشاوره با بهترین پزشک زنان در لرستان تجویز خواهد شد.
تلقیح درون رحمی اسپرم
طی این پروسه درمانی ، اسپرم سالم در آزمایشگاه طی فرآیندی غلیظ می شود و سپس با کاتر خاص در زمانی از پیش تعیین شده که بانوان از پیش داروی کمکی را مصرف کرده و یک یا چند تخمک آزاد کرده اند داخل رحم جای گذاری می شود.
IVF
تکنیک IVF با لقاح در خارج و در محیط آزمایشگاهی صورت می گیرد و سپس نطفه لقاح یافته ، با گذشت 3 الی 4 روز که در محیط آزمایشگاهی رشد کرده است داخل رحم بانوان قرار می گیرد.
ایجاد تغییر در سبک زندی
بهتر است بدانید یک سبک زندگی درست و سالم می تواند در سلامت عمومی افراد نقش موثر و مفیدی داشته باشند. بنابراین با داشتن یک روتین غذایی سالم و مفید ، انجام ورزش های مناسب و کاهش و حتی عدم مصرف دخانیات اولین قدم برای درمان ناباروری در آقایان در خرم آباد می باشد.
داروها
برخی از داروهای تجویز شده توسط پزشک ، می تواند در افزایش تعداد اسپرم و افزایش حرکت اسپرم ها تاثیرات فوق العاده ای بگذارد که منجر به بارداری موفق خواهد شد. البته باید بدانید که این دسته از داروها می توانند در عملکرد بهتر پروستات و تولید اسپرم و کیفیت آن نقش مفیدی داشته باشند.
عمل جراحی
اگر شانس بارداری در شما بسیار پایین باشد پزشک جراحی واریکسول را در آقایان توصیه می کند.
بازیابی اسپرم
اگر تعداد اسپرم های تولید شده بسیار کم باشد ، با بکارگیری تکنیک بازیابی اسپرم می توان اختلال نازایی در آقایان را درمان کرد.
رعایت چه مواردی در درمان ناباروری موثر است؟
حفظ وزن : بانوانی که دارای اضافه وزن می باشند یا وزن آن ها کم تر از حد نرمال است ، بسیار در معرض خطر ناباروری قرار می گیرند ، زیرا سبب بروز اختلال در تخمک گذاری خواهند شد. بنابراین بهتر است یک روتین غذایی مناسب همراه با ورزش را در طول زندگی خود داشته باشند.
مصرف دخانیات : یکی از مهم ترین عوامل در نازایی مصرف توتون و تنباکو است ، چرا که این موارد سبب به خطر انداختن سلامت عمومی بدن خواهند شد. بنابراین در مواقع اقدام به بارداری از مصرف آن ها خودداری کنید.
مصرف نوشیدنی های حاوی الکل : بهتر است بدانید که الکل می تواند در کاهش باروری و اثر گذاری منفی بر جنین نقش داشته باشد.
استرس و اضطراب : در صورت ابتلا به استرس و اضطراب های شدید همراه با افسردگی بهتر است قبل از آن که تاثیرات منفی خود را بر بارداری شما بگذارد به پزشک جهت آغاز درمان مراجعه کنید.
عدم مصرف کافئین : مصرف بیش از حد کافئین می تواند از جمله موارد موثر در ناباروری باشد.
چه زمانی می توان گفت که یک زوج نابارور هستند؟
در صورتی که بانوان طی 12 ماه و بدون هیچ گونه پیشگیری برای بارداری تلاش می کنند و بارداری رخ نمی دهد زوجین با نازایی رو به رو هستند. البته این زمان در بانوان بالای 35 سال 6 ماهه خواهد بود.
کدام دسته از دارو های ناباروری بانوان تاثیر دارد؟
- رادیوتراپی
- شیمی درمانی
- دارو های غیر قانونی
- برخی داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی
آیا عفونت می تواند در نازایی تاثیر بگذارد؟
بروز عفونت در خانم ها و آقایان می تواند سبب ایجاد نازایی شود. در برخی مواقع و با عفونت آلت تناسلی بانوان ، مشکلاتی همچون عفونت لوله فالوپ و رحم می تواند در انتقال و جانشینی تخمک و تخم مشکلاتی را ایجاد کند که در پی آن مشکلات جدی تر سبب ناباروری در بانوان خواهد شد. در واقع از آنجایی که دستگاه تناسلی بانوان بیشتر در معرض عفونت قرار می گیرد ، رعایت نکات بهداشتی توسط آن ها از اهمیت زیادی برخوردار است. علاوه بر این باید بدانید که عفونت ها در ایجاد نازایی موثر است. زیرا تنها مثانه فرد را درگیر نکرده و تمام دستگاه های مربوط به مجاری ادراری و کلیه ها درگیر خواهند شد.
بگذارید شما را با نحوه ورود باکتری به مثانه بیشتر آشنا کنیم. باکتری ها برای ورود به مثانه از طریق مجاری ادراری کار خود را آغاز کرده و با چسبیدن به دیواره مثانه ، منجر به تورم و بزرگ تر شدن آن می گردد. این عارضه که کیستیک شناخته می شود ، از طریق لوله وصل کننده مثانه به کلیه ها ، این عضو را نیز درگیر کرده و عفونت را به آن انتقال دهد. حال می خواهیم شما را با موارد دیگری که ورود عفونت به مثانه را تشدید می کنند آشنا سازیم :
رابطه جنسی مداوم و شدید : هر گونه فشار به مجاری ادراری می تواند باکتری ها را به داخل مثانه هدایت کند. در رابطه جنسی شدید از آنجایی که فشار زیادی به مجاری ادراری بانوان وارد می شود ، احتمال سرایت باکتری به مثانه افزایش یافته و میزان عفونت تشدید می شود.
مجاری ادراری کوتاه : احتمال ایجاد عفونت در افرادی که دارای مجاری ادراری کوتاه هستند بیشتر از سایر افراد می باشد.
عدم ادرار بعد از مقاربت جنسی : ادرار بعد از رابطه جنسی می تواند از احتمال ایجاد عفونت ها بکاهد.
پایین آمدن سطح استروژن : کاهش سطح استروژن در بدن بانوان آن ها را مستعد به ابتلا به عفونت و سایر باکتری ها می کند. این عارضه در بانوانی که به دوران یائسگی نزدیک شده اند بیشتر آشکار می شود.
در انتها باید بدانید که برای درمان نازایی تنها مراجعه به پزشک و مصرف داروها موثر نبوده ، بلکه سبک زندگی فرد و رعایت بهداشت می تواند گامی بزرگ در درمان این عارضه در بدن تلقی شود.
آیا تماس با گربه در نازایی زوجین تاثیرات منفی می گذارد؟
حتما شما هم از اطرافیان خود شنیده اید که گربه در بروز نازایی نقش دارد. آیا واقعا این موضوع صحت دارد؟ بهتر است بدانید که موی گربه سبب بروز ناباروری در بانوان و آقایان نمی شود ، اما می تواند برای بانوان بارداری پر خطر ایجاد کند. البته توجه داشته باشید که این اختلال زمانی پیش خواهد آمد که گربه واکسینه نشده باشد.
هزینه مورد نیاز برای درمان ناباروری در خرم آباد چقدر است؟
یکی از سوال های زوجین میزان هزینه درمان نازایی در خرم آباد ، می باشد. مشکلات موجود در افراد با یکدیگر متفاوت است. بنابراین نوع تکنیک درمانی انتخاب شده متفاوت خواهد بود. به همین منظور برای دست یابی به هزینه نهایی این پروسه درمانی لازم است زوجین به پزشک مراجعه کنند و بعد از انجام آزمایش و بررسی های پزشک زنان در لرستان از هزینه نهایی آن توسط پزشک مطلع می شوند.
نکته : عفونت در مجاری ادرار و کلیه ، فرایند انتقال اسپرم را برای آقایان دچار مشکل خواهد کرد.
دکتر لکه بینی حین مصرف دارو دوفاستون طبیعیه یا باید به پزشک مراجعه کنم ؟
ببخشید دکتر من مدت هاست که قرص روکین استفاده میکنم اما اخیرا هر داروخانه ای میرم این قرص و ندارن . جایگزینی واسش وجود داره ؟