پیچ خوردگی تخمدان چیست؟ تورشن تخمدان یا همان چرخش تخمدان حول رباط ها و بافت های نگهدارنده ، زمانی رخ می دهد که تخمدان (و گاهی همراه آن لوله فالوپ) دچار گردش ناگهانی می شود و جریان خون به آن قطع می گردد. این وضعیت بسیار دردناک و اورژانسی است؛ اگر تشخیص و درمان توسط پزشک و متخصص ناباروری در خرم آباد به موقع انجام نشود ، احتمال مرگ بافت تخمدان یا نیاز به برداشتن کامل آن وجود دارد.
اهمیت و میزان شیوع تورشن تخمدان
اگرچه این عارضه نسبتاً نادر است ، اما وقتی اتفاق می افتد ، عوارض جدی به همراه دارد. زنانی که دارای کیست تخمدان یا توده هستند ، در معرض خطر بالای پیچ خوردگی تخمدان قرار دارند؛ زیرا افزایش وزن تخمدان ناشی از کیست ، احتمال چرخش حول رباط را بالا می برد. این وضعیت بیشتر در سنین باروری رخ می دهد ، اما می تواند در تمام سنین بالقوه باشد.
علائم پیچ خوردگی تخمدان
تورشن تخمدان غالباً با بروز علائم ناگهانی و شدید همراه است:
- درد شکمی شدید و ناگهانی در ناحیه پایین شکم
- گرفتگی یا فشار در ناحیه لگن
- تهوع و استفراغ همراه با درد
- حساسیت شدید به لمس در ناحیه تخمدان یا لوله
تشخیص این عارضه می تواند دشوار باشد؛ چرا که ممکن است با شرایطی مانند آپاندیسیت ، سنگ کلیه یا عفونت ادراری اشتباه گرفته شود. در برخی موارد ، درد ممکن است به طور مقطعی ایجاد شود که می تواند نشان دهنده چرخش موقت و بازگشت تخمدان باشد.
برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر مهدیه مریدی، فرم زیر را تکمیل نمایید.
چرا تخمدان دچار پیچ خوردگی می شود؟ | علت پیچ خوردگی تخمدان
چند عامل زمینه ای وجود دارد که احتمال تورشن تخمدان را افزایش می دهند:
- وجود کیست یا توده تخمدانی که تخمدان را سنگین و ناپایدار می کند.
- سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)
- رباط تخمدانی بلند یا ضعیف
- بارداری؛ به ویژه در هفته های ۱۰ تا ۱۷ که رشد سریع کیست ها و تغییرات هورمونی رخ می دهد.
- سابقه بستن لوله های رحمی یا درمان ناباروری که تغییرات بافت داخلی ایجاد کرده اند.
در واقع ، تخمدان مانند یک توپ است که روی طناب فاندولیوم قرار دارد؛ وقتی کیست ایجاد می شود وزن آن بالا می رود و احتمال آنکه روی رباط خود بچرخد و دچار تورشن شود ، بیشتر می شود.
تورشن تخمدان چگونه تشخیص داده می شود؟
اگر علائم مشکوک پیچ خوردگی تخمدان دیده شود ، باید سریعاً به اورژانس مراجعه کرد. تشخیص شامل چند مرحله است:
- معاینه لگنی توسط متخصص زنان و زایمان برای ارزیابی درد ، تورم یا توده در تخمدان و پیچ خوردگی تخمدان
- سونوگرافی واژینال یا ترانس واژینال برای مشاهده تخمدان ، لوله فالوپ و جریان خون آن ها
- آزمایش خون و ادرار برای رد بیماری هایی مثل آپاندیسیت ، کیست خونریزی دهنده یا حاملگی خارج رحمی
در نهایت ، تشخیص قطعی تورشن تخمدان اغلب در حین جراحی دیده می شود ، زیرا جریان خون و وضعیت بافت ممکن است با تصویربرداری دقیق قابل مشاهده نباشد.
روش های درمان پیچ خوردگی تخمدان
تنها راه درمان مؤثر تورشن تخمدان ، مداخله جراحی است. گزینه ها به شرایط بیمار و شدت آسیب بستگی دارد:
روش های درمان پیچ خوردگی تخمدان
تنها راه درمان مؤثر تورشن تخمدان ، مداخله جراحی است. نوع روش به شرایط بیمار و شدت آسیب بستگی دارد:
🔹 لاپاروسکوپی
روش لاپاراسکوپی با ایجاد برشهای کوچک است که طی آن جراح تخمدان را به وضعیت طبیعی باز می گرداند.
در لاپاروسکوپی معمولاً بیمار بستری کوتاه تری دارد و این روش برای زنان باردار نیز ایمن تر است.
🔹 لاپاروتومی
در موارد پیچیده یا زمانی که آسیب بافتی شدید باشد ، جراح از روش باز یا لاپاروتومی استفاده می کند.
در این روش برش بزرگ تری ایجاد شده و ممکن است نیاز به خارج کردن بخشی یا کل تخمدان باشد.
🔹 اوفورکتومی و سالپینگو-اوفورکتومی
در صورت قطع طولانی مدت جریان خون ، ممکن است تخمدان (اوفورکتومی) یا تخمدان بههمراه لوله فالوپ
(سالپینگو-اوفورکتومی) برداشته شود. این روش معمولاً برای زنانی در سن یائسگی انجام می شود.
💊 درمان دارویی پس از جراحی پیچ خوردگی تخمدان
پس از جراحی، برای کنترل درد و التهاب از داروهایی مانند
استامینوفن ، ایبوپروفن یا ناپروکسن استفاده می شود.
همچنین برای پیشگیری از بروز مجدد تورشن ، پزشک ممکن است
داروهای هورمونی یا قرصهای جلوگیری از بارداری تجویز کند.
تورشن تخمدان و بارداری
یکی از شرایط مهمی که احتمال تورشن را بالا می برد ، بارداری است. حدود ۱۰ تا ۲۲٪ موارد تورشن در هفته های ۱۰ تا ۱۷ بارداری رخ می دهند. در دوران بارداری ، رشد سریع کیست ها و تغییر موقعیت تخمدان ممکن است خطر را افزایش دهد.
پیچ خوردگی تخمدان در بارداری علاوه بر تهدید سلامت مادر ، ممکن است سلامت جنین را نیز به خطر بیندازد. خوشبختانه در بسیاری از موارد ، لاپاروسکوپی برای درمان این عارضه در دوران بارداری موفقیت آمیز بوده است. بنابراین اگر زنی با کیست تخمدان قصد بارداری دارد ، توصیه می شود ابتدا با متخصص زنان مشورت نماید.
سخن آخر
تورشن تخمدان یک عارضه نادر ولی بسیار جدی است که نیاز به تشخیص سریع و درمان فوری دارد. علائم اصلی آن درد ناگهانی لگن ، تهوع و حساسیت در ناحیه تخمدان هستند. زنان در سنین باروری ، به ویژه کسانی که سابقه کیست تخمدان ، سندرم پلی کیستیک یا ناباروری دارند ، بیشتر در معرض این خطر هستند. درمان مؤثر این وضعیت جراحی است و هر تأخیر در اقدام می تواند منجر به از دست رفتن تخمدان یا کاهش قدرت باروری شود. در صورت مشاهده علائم مشکوک پیچ خوردگی تخمدان ، مراجعه سریع به متخصص زنان و زایمان حیاتی است.
