واژینیسموس نوعی اختلال جنسی-عملکردی زنانه است که سبب کشش غیر ارادی عضلات واژن ، درد هنگام رابطه جنسی و سخت شدن معاینات لگنی می شود. این عارضه که به آن دخول دردناک هم می گویند در میان برخی از زنان مشکل شایعی است که به طور معمول با دکتر در میان گذاشته نمی شود. به طور دقیق نمی توان گفت چند درصد از بانوان به واژینیسموس دچار هستند. این بیماری سبب می شود بسیاری از زنان در برقراری نزدیکی و همچنین معاینه توسط متخصص زنان مقاومت نشان دهند. عدم تشخیص و همچنین درمان این عارضه می تواند مشکلات روحی و ناراحتی های جسمی بسیاری به همراه داشته باشد. از این رو در این مقاله ، متخصص ناباروری در خرم آباد شما را با علائم ، علت و راه کارهای درمان واژینیسموس آشنا می کند.
بیماری واژینیسموس چیست؟
هنگامی که عضلات درونی اطراف واژن دچار انقباض و کشش غیر ارادی شود ، دخول دردناک و یا بیماری واژینیسموس رخ می دهد. خانم های بسیاری این اسپاسم عضلانی را با دردهای آزاردهنده و یا خفیف تجربه کرده اند. به دلیل غیر ارادی بودن این اختلال ، بانوان هنگام برقراری رابطه جنسی و معاینه پزشکی به دلیل دردناک بودن و یا حتی غیر ممکن بودن آن بسیار احساس ترس و واهمه می کنند. کسانی که به این عارضه دچار می شوند ، به خوبی می دانند که این اختلال تا چه میزان آزار دهنده می باشد. واژینیسم سبب بر هم زدن زندگی افراد مختلف می شود. عصبانیت ، کاهش اعتماد به نفس ، ناراحتی و بروز مشکلات جنسی زوجین و غیره از پیامدهای این عارضه می باشد. این اختلال یکی از عوامل ناباروری می باشد.
انواع واژینیسموس
سن مشخصی برای ابتلا به این اختلال وجود ندارد. زنان ممکن است در سنین متفاوتی دچار این عارضه شوند. این بیماری به سه دسته مختلف تقسیم می شود که هر کدام با دلایل مختلف و مشکلات متفاوت جسمی ، روحی و عاطفی بروز می کند.
واژینیسموس اولیه : ویژگی اصلی واژینیسموس ابتدایی ، درد مادام العمر و همیشگی می باشد. به همین دلیل بانوان هنگام رابطه جنسی اظطراب و درد شدیدی را تجربه می کنند. آنان هنگام تجربه اولیه رابطه جنسی ، درد فراوان به همراه اسپاسم شدید در عضلات واژن خواهند داشت. در این هنگام آلت تناسلی مردانه هنگام دخول با چیزی مانند دیوار در واژن برخورد می کند.
ثانویه : واژینیسموس ثانویه و یا اکتسابی در مراحل مختلف زندگی زنان به وجود می آید. در این مواقع زنان از همان ابتدای زندگی زناشویی دچار این مشکل نیستند و برقراری رابطه جنسی برای آن ها از ابتدا ناراحت کننده نبوده است. این عارضه بعد از اتفاق هایی مانند تجربه منفی چون تجاوز ، برداشت ها و باورهای کلیشه ای پیرامون رابطه جنسی ، عیب و گناه و کثیف شمردن رابطه جنسی برای زنان ، انتظارات نامعقول از رابطه جنسی در زنان ، بیماری های مرتبط با دستگاه جنسی_تناسلی ، عفونت ، زایمان ، جراحی ، مشکلات عاطفی ، تجربه یک رویداد آسیب زا و اشتباه پزشکی ایجاد شده است.
موقعیتی : در این حالت ، بیماری واژینیسموس در موقعیت هایی خاص بروز می کند و درجه های متفاوتی دارد. برخی از زنان حتی نمی توانند شئی خارجی را داخل واژن خود قرار دهند. به عنوان مثال استفاده از تامپون (پد قاعدگی) نیز برای آن ها سخت می باشد و واژن این افراد به طور غیر ارادی بسته می شود. گروه دیگری از بانوان می باشند که قادر به استفاده از تامپون و کاندوم می باشند ولی انجام رابطه جنسی برای آن ها غیر ممکن بوده و زنان دیگری می توانند یک رابطه جنسی سخت و دردناک را تجربه کنند.
برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر مهدیه مریدی، فرم زیر را پر کنید.
علائم بیماری واژینیسموس
علامت اولیه این بیماری ، دیسپارونی (رابطه جنسی دردناک) است. در این هنگام زنان از لحظه ورود آلت تناسلی مردانه درد دارند که این درد هنگام خروج آلت مرد از بین می رود. اغلب خانم ها که به اسپاسم عضلانی این عارضه دردناک دچار می باشند ، هنگام استفاده از تامپون و معاینات پزشکی نیز با درد شدیدی مواجه هستند.
علائم دیگر این اختلال شامل :
- از دست دادن میل جنسی
- برقرار نکردن رابطه جنسی به دلیل واهمه داشتن از آن
- ایجاد سوزش و سفتی واژن هنگام برقراری رابطه جنسی
- به وجود آمدن اسپاسم شدید عضلانی که در برخی موارد منجر به قطع شدن تنفس زن می انجامد.
علت بیماری واژینیسموس
علل اصلی این عارضه هنوز به طور دقیق مشخص نشده است. شواهد نشان داده اضطراب و ترس از ایجاد رابطه جنسی می تواند سبب بروز این اختلال شود. البته بسیاری از زنان در موقعیت ها و شرایط مختلف به این بیماری دچار شده اند که بروز آن ربطی به رابطه جنسی ندارد. بعضی از زنان دیگر در موقعیت های خاص به این دردهای آزاردهنده در اطراف واژن دچار می شوند. به همین دلیل بیماری واژینیسموس را می توانیم ناشی از محرک های فیزیکی و روانی بدانیم که اغلب وجود چند عامل ترکیبی می تواند سبب بروز این عارضه شود که عبارتند از:
- محرک روانی
- اضطراب ناشی از تحمل درد
- ابتلا به اختلالات اضطراب فراگیر
- اضطرابی که به دلیل احساس گناه ناشی از رابطه جنسی می باشد.
- ترس از بارداری
- رفتار جنسی که همراه با پرخاش و یا سوء استفاده از شریک عاطفی باشد می تواند در زن ، واژینیسموس ایجاد کند.
رویدادهای آسیب زا
- تجربه های تلخ کودکی مانند قرار گرفتن اجباری در معرض فیلم ها و تصاویر ناهنجار جنسی
- ایجاد احساس منفی و ناخوشایند از رابطه جنسی به دلیل آموزه های تربیتی
- ازدواج در سنین نوجوانی و عدم آمادگی دختران برای شروع زندگی زناشویی
- عفونت مجاری ادراری و عفونت قارچی نیز می تواند سبب واژینیسموس شود.
- نداشتن آمادگی برای برقراری رابطه جنسی
- صدمات زایمانی مانند سقط جنین
- بیماری های سخت مانند سرطان
- عفونت مخمری و عفونت مثانه
- محرک فیزیکی مانند درد
- عوارض داروها
- جراحی لگن
- یائسگی
تشخیص واژینیسموس
هنگام مراجعه به پزشک متخصص زنان ، سوالاتی مانند سابقه جنسی ، علائم و سوابق پزشکی برای آگاهی از وضعیت مریض و تشخیص علل درد اقدام به معاینه کرده و آزمایش لگن تجویز می کند. در این مرحله ، متخصص زنان ابتدا احتمالات روحی ، فیزیکی و عاطفی را بررسی می کند. اگر درد موجود علل زمینه ای فیزیکی نبود در این صورت واژینیسموس تایید می شود.
عوارض و آثار واژینیسموس
این عارضه ، علاوه بر اینکه کیفیت زندگی زناشویی را مختل کرده ، سبب ناکامی جنسی زنان و عدم لذت بردن آن ها از رابطه جنسی می شود. عوارض بیشتر اختلال واژینیسموس شامل موارد زیر می باشد :
- به خطر انداختن سلامت روان بانوان
- از بین رفتن اعتماد به نفس زنان
- دشوار شدن اقدام به بارداری
- تجربه اضطراب شدید
با توجه به ترکیب علل موثر در بروز این اختلال ، نمی توان مانع از به وجود آمدن یک علت مشخص شد. اما در هنگام بروز علائمی مشابهآنچه تا کنون برشمرده شد ، می بایست به متخصص زنان مراجعه شود.
درمان واژینیسموس در لرستان
درمان این عارضه می تواند کشش ماهیچه های اطراف واژن را کنترل کند. راهکارهای درمانی این اختلال می تواند سبب کاهش ترس و اظطراب شود. برای کنترل این دردها شیوه های درمانی مناسب پیشنهاد می شود.
درمان های پزشکی
از جمله درمان های پزشکی این بیماری عبارتند از :
- درمان موضعی : این درمان شامل استفاده از کرم های دست ساز و لیدوکائین برای کاهش درد می باشد.
- دستگاه گشاد کننده واژن : این دستگاه مخروطی شکل می باشد که با اندازه های مختلف سبب کشش عضلات اطراف واژن می شود تا فرد مبتلا به این بیماری ، هنگام مقاربت درد کمتری را حس کند. متخصص درمان واژینیسموس در لرستان برای وارد کردن این دستگاه ابتدا با کرم موضعی بیرون واژن را بی حس می کند.
- فیزیوتراپی لگن : در فیزیوتراپی ، برای تقویت عضلات کف لگن ، انقباض و انبساط آن ها آموزش هایی داده می شود که این حرکات به برقراری رابطه ای بهتر و تحمل دردی کمتر برای جلوگیری از این اختلال کمک شایانی می کند.
- بوتاکس : طبق تحقیقات انجام شده می توان گفت تزریق بوتاکس در جهت رفع اسپاسم عضلات کف لگن کمک می کند.
- دارو : خیلی دقت کنید که به طور خودسرانه و بدون تجویز پزشک ، هیچ دارویی مصرف نکنید. این بیماری اغلب با قرص درمان نمی شود مگر در مواقع خاص ، که دکتر زنان داروی شل کننده عضلات را تجویز کند.
- درمان رفتاری : پزشک در این مواقع بیمار را به روانشناس و روانپزشک ارجاع می دهد. این درمان در جهت موثر بودن افکار افراد بر رفتارها و احساساتشان می باشد.
- آموزش جنسی : آموزش و مشاوره جنسی در رابطه با آناتومی جنسی و چگونگی پاسخ جنسی بدن به کاهش درد کمک می کند.
درمان واژینیسموس با بوتاکس
استفاده از بوتاکس به عنوان یکی از روشهای درمانی برای واژینیسموس در برخی از موارد مورد توجه قرار میگیرد. بوتاکس یک ماده از سموم بوتولینوم است که به عنوان یک ماده مخدر موضعی عمل میکند و با کاهش تنش و اسپاسم ماهیچههای واژن ، میتواند علائم واژینیسموس را کاهش دهد. این روش به عنوان یک جایگزین غیر جراحی برای درمان واژینیسموس مورد توجه قرار میگیرد زیرا خطرات و عوارض کمتری نسبت به روشهای جراحی دارد و به صورت موقت و کوتاه مدت اثر میگذارد.
تزریق بوتاکس برای درمان واژینیسموس یک روش نسبتاً جدید است و تحقیقات بیشتری برای تأیید اثربخشی آن در درازمدت مورد نیاز است و قبل از تصمیمگیری درباره استفاده از بوتاکس برای درمان واژینیسموس ، مهم است که با یک پزشک متخصص مشورت کنید و از مزایا و معایب این روش آگاه شوید.
درمان خانگی بیماری واژینیسموس
انجام حرکات تمرینی کگل
آمادهسازی : برای شروع ، به یک مکان آرام و راحت برای تمرین بروید. اگر می خواهید این تمرینات را در رختخواب یا روی زمین انجام دهید ، بهتر است یک مکان نرم و راحت انتخاب کنید.
وضعیت بدنی : به پشت دراز کشیده و پاها را به طور طبیعی و راحت باز کنید.
انجام حرکات : انقباض و شل شدن عضلات کگل می تواند به این شکل انجام شود:
انقباض عضلات : با تمرکز بر روی عضلات پرینه (بازویی) باسن ، عضلات را به سمت درون به سمت هم فشار دهید و آن را به مدت ۲ تا ۱۰ ثانیه نگه دارید. به یاد داشته باشید که نفس خود را نیز نگه دارید.
شل کردن عضلات : بعد از انجام انقباض ، آهسته عضلات را شل کنید و نفس خود را با آرامش بیرون دهید.
تعداد تکرارها : این حرکات را میتوانید 10 تا 15 بار در هر نوبت انجام دهید. سعی کنید روزانه چند نوبت ورزش کگل انجام دهید.
تمرین مکرر : تمرینات کگل بهتر است به طور مداوم و با تداوم انجام شوند. این تمرینات نیاز به صبر و پیوستگی دارند تا نتایج بهتری از آنها بگیرید.
نشستن در وان آب گرم
نشستن در وان آب گرم پس از انجام تمرینات کگل می تواند به شل شدن ماهیچه ها و بهبود برخی از علائم واژینیسموس کمک کند؛ اما نباید به عنوان روش درمانی کامل برای این بیماری در نظر گرفته شود. واژینیسموس یک مشکل پیچیده است که نیاز به تشخیص و درمان دقیق توسط پزشک دارد. عواملی که باعث می شوند نشستن در وان آب گرم برخی از علائم این بیماری را کاهش دهد عبارتند از :
تسکین درد : آب گرم به کاهش درد و تنش در ناحیه لگن و واژن کمک می کند.
رهایی از تنش ماهیچهای : نشستن در آب گرم می تواند به شل شدن ماهیچه های کگل کمک کند که ممکن است در واژینیسموس منقبض شده اند.
تسهیل در تمرینات فیزیوتراپی : آب گرم می تواند در انجام تمرینات فیزیوتراپی که به تقویت عضلات لگن و کاهش تنش ماهیچه ای می پردازند ، کمک کند.
به هر حال همیشه بهتر است قبل از استفاده از هر نوع درمان یا تکنیک ، با پزشک یا متخصص خود مشورت کنید تا درمان مناسب و موثری را برای وضعیت خود انتخاب کنید.
دستگاه دیلاتور
دیلاتورها در درمان واژینیسموس ، برای کمک به تسهیل در رابطه جنسی و درمان تنگی واژینال (لوله تخمدان) استفاده می شوند. واژینیسموس ، وضعیتی است که همراه با انقباضات نامنظم و یا تنگی واژینال رخ می دهد که می تواند منجر به درد یا مشکلات در مقاربت جنسی شود. دیلاتورها ابزارهایی هستند که به شکلی مخصوص برای افزایش اندازه واژن طراحی شده اند. آن ها معمولاً از جنس پلاستیک ، سیلیکون یا فلز ساخته می شوند. این دستگاه به عنوان بخشی از درمان واژینیسموس مورد استفاده قرار می گیرند و به دو صورت معمولی و واژینال وجود دارند.
دیلاتورهای معمولی : این نوع دیلاتورها شبیه به یک استوانه هستند و به عنوان ابزاری جهت تمرین و تسهیل اندازه واژن بکار می روند. زنان می توانند از آن ها در خانه استفاده کنند و اندازه واژن را به تدریج افزایش دهند. استفاده مستمر از دیلاتورهای معمولی می تواند تا حد زیادی از تنگی بیش از حد دستگاه تناسلی بانوان جلوگیری کرده و منجر به افزایش انعطاف پذیری آن شود.
دیلاتورهای واژینال : این نوع دیلاتورها با توجه به نیازهای خاص بیماران تولید می شوند. طراحی و اندازه آن ها متناسب با نیازهای هر فرد می باشد. دیلاتورهای واژینال تحت نظر پزشک یا متخصص با توجه به وضعیت فرد مورد استفاده قرار می گیرند تا نتایج مطلوب با گذر زمان به دست آید.
استفاده از دیلاتورها معمولاً با توجه به راهنمایی و مشورت پزشک انجام می شود. حتی در برخی از موارد دیلاتورها به عنوان بخشی از برنامه درمانی برای واژینیسموس ، به همراه تمرینات دیگر مانند تمرینات کگل و یا فیزیوتراپی مورد استفاده قرار می گیرند. در انتها باید بدانید که این روش خانگی باعث تقویت عضلات اندام تناسلی شده که می توانید از آن به طور روزانه ف به مدت 10 تا 15 دقیقه استفاده کنید .
عدم درمان واژینیسموس ، چه تاثیری بر رابطه زناشویی می گذارد؟
این بیماری یک مشکل جدی و مهم است که می تواند تأثیر مخربی بر کیفیت زندگی روزمره و روابط زناشویی بانوان داشته باشد . اگر بیماری واژینیسموس که یک اختلال عملکردی است ، درمان نشود ، ممکن است پیامدهای زیر را به دنبال داشته باشد.
تأثیر بر روابط زناشویی : عدم درمان واژینیسموس می تواند به مشکلات جدی در رابطه زناشویی منجر شود. به دلیل درد و ناراحتی در هنگام رابطه ، ناکامی در ارضا شدن ، یا حتی جنبه های روحی و اجتماعی از رابطه زناشویی ایجاد می شود.
تأثیر بر عملکرد زندگی روزمره : واژینیسموس ممکن است تأثیر منفی بر عملکرد زندگی روزمره زنان نیز داشته باشد. این اتفاق شامل دشواریهای روانی و اضطراب ، مشکلات در روابط اجتماعی و حتی شغلی می باشد.
تأثیر بر روند درمان : عدم درمان واژینیسموس می تواند باعث ایجاد مشکلات روانی و اجتماعی شود که در این صورت ممکن است فرد به دنبال کمک پزشکی یا درمان نبوده و آن را به تعویق بیاندازد.
تأثیر بر سلامت و عملکرد جنسی : واژینیسموس می تواند تأثیر منفی بر سلامت جنسی و عملکرد جنسی زنان داشته باشد. شامل کاهش لذت جنسی ، عدم ارضا شدن ، و همچنین ایجاد مشکلات در رابطه با همسر یا شریک جنسی باشد.
تأثیر بر روند تشخیص و درمان بیماری های دیگر : واژینیسموس موجب ایجاد مشکلاتی در تشخیص و درمان بیماری های دیگر در منطقه تناسلی می شود که این امر می تواند منجر به تأخیر در دریافت درمان مناسب و تشخیص صحیح شود. بنابراین ، درمان واژینیسموس از اهمیت بسیاری برخوردار است و باید جدی گرفته شود تا بهبودی روابط زناشویی و عملکرد جنسی افراد را تضمین کند و از احتمال بروز مشکلات جدی تر در آینده جلوگیری کند.
اثرات واژینیسموس بر باروری
واژینیسموس میتواند اثرات منفی زیادی بر باروری زنان داشته باشد. این اختلال باعث میشود عملیات جنسی برای زوجین تلخ و دردناک شود، که میتواند به کاهش تمایل به جنسیت و در نتیجه کاهش فرصتهای باروری منجر شود.
علاوه بر این ، تنشها و اضطرابهای ناشی از واژینیسموس باعث اختلال در سیکلهای تخمکگذاری شده و پریودهای نامنظم و احتمال بروز عوارض بارداری را افزایش می دهد. همچنین ، تأخیر در درمان واژینیسموس ممکن است باعث افزایش خطر عفونتهای زناشویی شود که به کاهش باروری منجر می شود.
تفاوت واژینیسموس و دیسپارونی
واژینیسموس و دیسپارونی دو اختلال مختلف در زنان هستند که به طور عمده تأثیری بر تجربه جنسی آنان دارند ، اما دارای تفاوتهای مهمی هستند. واژینیسموس یک واکنش ماهیچهای است که باعث انقباض ناخواسته عضلات داخلی واژن میشود ، که موجب درد و تنگی در زمان برقراری رابطه میشود. در حالیکه ، دیسپارونی رابطه جنسی دردناک است و اغلب به احساس درد ناشی از بافت مخاطی و لایه خارجی بافت واژن اطلاق می شود و این موضوع به انقباضات ماهیچهای واژن ارتباطی ندارد.
علت این دو اختلال به دو مکانیسم متفاوت باز می گردد؛ در حالی که واژینیسموس به علت اسپاسم عضلات ایجاد میشود ، دیسپارونی به دلیل وجود اختلالات زیستی و عصبی در سیستم تناسلی زنان رخ می دهد. برای تشخیص و درمان صحیح هر یک از این اختلالات ، مهم است که یک متخصص در زمینه بهداشت جنسی مشاوره دهد تا برنامههای معالجه مناسب برای هر فرد تعیین شود.
