مسمومیت بارداری یا پره اکلامپسی یکی از عوارض جدی و بالقوه خطرناک دوران بارداری است که با افزایش فشار خون ، تورم ( ادم ) و دفع پروتئین از طریق ادرار شناخته می شود. این وضعیت معمولاً پس از هفته بیستم بارداری تا حدود یک هفته بعد از زایمان ممکن است بروز کند. در برخی موارد ، شدت علائم به حدی است که می تواند جان مادر و جنین را تهدید کند و منجر به ضرورت ختم زایمان پیش از موعد شود. به همین دلیل ، زنان بارداری که در معرض خطر بالاتری قرار دارند ، باید در طول دوران بارداری تحت مراقبت های ویژه و پایش منظم متخصص زنان باشند.
چه کسانی در معرض مسمومیت بارداری قرار دارند ؟
همان طور که گفته شد از شایع ترین بیماری های مادر طی بارداری که نیاز به مراقبت های بیشتر دارد ، مسمومیت حاملگی یا پره اکلامپسی است. این مشکل علاوه بر شیوع در بارداری های اول و مادران جوان ، در بارداری های چهارم به بعد ، سن بالاتر از 35 سال مادر و سابقه فشار خون بالای مزمن مادر بیشتر دیده می شود. این عارضه در دوران بارداری با افزایش فشار خون و ورم اندام ها همراه است که نیاز به مراقبت های منظم دارد. همچنین بارداری دو قلو یا چند قلویی ، اضافه وزن یا چاقی ، بارداری مولار ( بچه خوره ) و برخی عوامل تغذیه ای نیز از عوامل افزایش دهنده احتمال ابتلا به پره اکلامپسی محسوب می شوند.
برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر مهدیه مریدی، فرم زیر را تکمیل نمایید.
علائم مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی)
یکی از نخستین نشانه های پره اکلامپسی می تواند تورم دست و صورت باشد. اگرچه ورم پاها در دوران بارداری در صورت طبیعی بودن فشار خون پدیده ای فیزیولوژیک محسوب می شود ، اما وجود تورم در دست و صورت یا تورم قابل توجه اندام ها می تواند هشداری برای آغاز Preeclampsia باشد. افزایش فشار خون نیز از علائم مهم این عارضه است؛ حتی اگر این افزایش در محدوده نرمال باشد ، نیاز به بررسی دارد.
فشار خون بالاتر از 140/90 میلی متر جیوه پس از هفته بیستم بارداری یکی از معیارهای اصلی تشخیص پره اکلامپسی به شمار می آید. همچنین دفع پروتئین از ادرار که ممکن است علل مختلفی داشته باشد. در صورتی که در آزمایش نمونه تصادفی ادرار معادل +1 یا بیشتر گزارش شود ، می تواند نشانه این بیماری باشد. برای ارزیابی دقیق تر ، پزشک زنان و متخصص ناباروری در خرم آباد معمولاً آزمایش پروتئین ۲۴ ساعته ادرار را درخواست می کند. از دیگر نشانه ها ، افزایش وزن غیر قابل توجیه است؛ به ویژه افزایش ناگهانی و بیش از ۴۵۰ گرم در هفته در سه ماهه پایانی بارداری که می تواند به عنوان علامت هشدار دهنده پره اکلامپسی تلقی شود.
علائم پره اکلامپسی شدید
در موارد شدید ، علاوه بر سه نشانه اصلی یعنی فشار خون بالا ، دفع پروتئین و تورم ، علائم دیگری مانند سردرد مداوم ، تاری دید ، درد ناحیه معده ، افزایش قابل توجه فشار خون و تغییر در آنزیم های کبدی ظاهر می شود. این وضعیت می تواند تهدیدی جدی برای جان مادر باشد و در چنین شرایطی ، پزشک متخصص زنان و زایمان ممکن است تصمیم به ختم بارداری بگیرد. در برخی موارد نادر ، شدت بیماری به حدی است که می تواند منجر به بروز تشنج ، نابینایی ، آسیب های کبدی ، مغزی یا کلیوی شود. اگرچه پره اکلامپسی شدید نادر است ، اما تشخیص و مداخله به موقع برای پیشگیری از عوارض جدی آن ضروری است.
علت مسمومیت بارداری
علت دقیق ابتلا به پره اکلامپسی هنوز به طور کامل شناخته نشده است ، اما شواهد نشان می دهد که ممکن است این عارضه به دلیل ترشح موادی خاص از جفت ایجاد شود که بر عملکرد رگ های خونی و فشار خون تأثیر می گذارند. با این حال ، برخی عوامل می توانند زمینه بروز یا شدت گرفتن این بیماری را فراهم کنند ، از جمله :
- تغذیه نامناسب
- ابتلا به دیابت
- سابقه فشار خون بالا پیش از بارداری
- بیماری مزمن کلیوی
- مصرف سیگار
- سوءمصرف الکل
- سابقه خانوادگی پره اکلامپسی یا اکلامپسی
- بارداری اول
عوارض فشار خون و مسمومیت بارداری بر جنین
اختلال در خونرسانی جفت می تواند منجر به محدودیت رشد جنین در رحم (IUGR) شود. برای بررسی وضعیت جنین ، سونوگرافی و انجام تست های سلامت جنین تحت نظر متخصص زنان و زایمان ضروری است. در مواردی ممکن است کاهش مایع آمنیوتیک ، جداشدن زودرس جفت یا زایمان زودرس به صورت خود به خود رخ دهد. اگر فشار خون مادر خطرناک باشد و ادامه بارداری سلامت او را تهدید کند ، ممکن است ختم فوری بارداری در هر مرحله ای از حاملگی لازم شود؛ در غیر این صورت خطر مرگ جنین داخل رحم وجود دارد.
نکته پایانی
خانم هایی که سابقه مسمومیت حاملگی در بارداری قبلی دارند یا در بارداری فعلی خود علائم پره اکلامپسی را تجربه می کنند ، به عنوان حاملگی پر خطر شناخته شده و باید تحت مراقبت ویژه متخصص زنان و زایمان قرار گیرند. انتخاب یک پزشک متخصص مجرب و پیگیری منظم معاینات و آزمایش ها به همراه انجام تست های سلامت جنین ، به شما کمک می کند تا از رشد و سلامت جنین مطمئن باشید و دوران بارداری سالم و بدون خطر را پشت سر بگذارید.
